نظرات شخصی نباید با تصمیم نظام یکسان تلقی گردد

خلاصه سخنان منوچهر متکی در این نشست تخصصی به شرح زیر است:  وزیر اسبق امورخارجه کشورمان در آغاز، فرآیند کار دیپلماتیک را تشریح و تأکید نمود که نخستین وظیفه یک دیپلمات، جمع‌آوری اخبار و اطلاعات از کانال‌های مختلف، بررسی صحت آن‌ها، پردازش، تحلیل و ارزیابی است. بر اساس این ارزیابی، پیش‌بینی از وقوع یا عدم وقوع رویداد شکل می‌گیرد و دستگاه سیاست خارجی باید تشخیص دهد که وقوع آن رویداد به نفع یا ضرر کشور است تا بر همان اساس اقدام کند.  
وی با اشاره به تجربه ۴۷ ساله پس از پیروزی انقلاب اسلامی اظهار داشت که ایالات متحده پس از ناکامی در دو گزینه براندازی و تغییر رفتار ایران، تصمیم به رویارویی نظامی گرفته است. آمریکایی‌ها پیش از اعلام هرگونه اقدام نظامی، طرح فریبی مبتنی بر پیشنهاد مذاکره طراحی کردند. ایران مذاکره مستقیم را نپذیرفت و مذاکرات غیرمستقیم در چند دور برگزار شد. دیپلمات‌های ایرانی در برابر مطالبات سیاسی یک‌جانبه آمریکا ایستادگی کردند و آن‌ها را نپذیرفتند؛ این بخش از کار صحیح بود. با این حال، پیش‌بینی ماهیت فریبنده پیشنهاد مذاکره و احتمال وقوع جنگ صورت نگرفت و به فاصله کوتاهی پس از قطع مذاکرات دور ششم، جنگ ۱۲ روزه آغاز شد.  
متکی در ادامه سخنانش افزود: پس از آن‌که طرف مقابل به ناتوانی خود در دستیابی به اهداف پی برد، تقاضای آتش‌بس مطرح و سپس درخواست مذاکره مجدد به میان آمد که به اعتقاد من، طرح فریب دوم بود. مذاکرات در ژنو برگزار شد و حتی فضای خوش‌بینی نسبی ایجاد گردید، اما کمی پس از آن جنگ ۴۰ روزه (جنگ رمضان) آغاز شد. دیپلمات‌های ایرانی مجدداً در برابر خواسته‌های ناعادلانه ایستادگی کردند، لیکن کشف ماهیت فریبنده پیشنهاد مذاکره و پیش‌بینی وقوع جنگ محقق نشد.  

در مرحله بعد، میانجی‌گری کشورهایی مانند مصر، ترکیه، عمان، قطر و پاکستان مطرح شد و مذاکرات سوم در اسلام‌آباد برگزار گردید. ترامپ طرح ۱۵ بندی ارائه کرد که عمدتاً به نفع آمریکا بود. مذاکره‌کنندگان ایرانی این طرح را نپذیرفتند و طرح ۱۴ بندی پیشنهادی ایران را مطرح کردند که  حدود ۷۰ تا ۸۰ درصد آن به نفع ایران بود. آمریکا این طرح را پذیرفت، اما هدف اصلی پذیرش آن، کسب امضا و ایجاد فضای مشغول‌سازی برای حدود ۹۰ روز (تا زمان انتخابات کنگره آمریکا) بود تا بتواند فضای داخلی و بین‌المللی را به نفع خود تغییر دهد و پس از عبور از انتخابات، مجدداً اقدام نظامی کند. 
وزیر اسبق امور خارجه تأکید کرد که هدف اصلی آمریکا همچنان براندازی نظام جمهوری اسلامی و رویارویی با ایران است و این هدف رها نشده است.  
وی هشدار داد که آمریکا هم‌اکنون با چهار مؤلفه عملیات محدود، محاصره، آتش‌بس و مذاکره در پی مشغول نگه داشتن ایران برای حدود ۶۳ روز آینده تا انتخابات کنگره است. ایران نباید در این دام بیفتد. میدان نشان داده است که عملیات محدود طرف مقابل با پاسخ قاطع مواجه می‌شود و پایگاه‌های آن‌ها امنیت لازم را تأمین نمی‌کنند.  
متکی بر ضرورت اجتناب از دوگانه‌سازی مصنوعی در داخل کشور تأکید کرد و گفت که دوگانه جنگ و صلح واقعی نیست. ملت ایران خواهان تحقق مطالبات برحق خود که در کلام مقام معظم رهبری بیان شده است؛ از جمله خروج آمریکا از منطقه، پرداخت غرامت، مدیریت تنگه هرمز توسط ایران، آزادی دارایی‌های بلوکه‌شده و لغو تحریم‌ها پافشاری خواهد کرد.
نماینده مردم تهران در این نشست تاکید کرد: در صورتی که طرف مقابل به تعهدات خود عمل کند، مذاکره می‌تواند ادامه یابد؛ در غیر این صورت، مذاکره بی‌معناست. او پیشنهاد کرد که آمریکا ابتدا به چند بند مشخص (از جمله مسائل مربوط به لبنان، آزادی پول‌ها و تنگه هرمز) عمل کند و سپس مذاکره از سر گرفته شود.  
متکی در خصوص رویکرد جدید مقام معظم رهبری، به طرح بحث تهاجم در کنار دفاع اشاره کرد و آن را برای نیروهای نظامی قابل توجه دانست. وی افزود که آتش‌بس در صورت لزوم با اقدام متقابل پاسخ داده می‌شود و مذاکره بدون اجرای تعهدات پذیرفته نخواهد شد. همچنین محاصره باید شکسته شود، زیرا در حقوق بین‌الملل محاصره خود نوعی جنگ محسوب می‌گردد.  
در بخش پرسش و پاسخ، متکی در پاسخ به پرسش مربوط به وجود دوگانگی در مدیریت جنگ، میان نظرات شخصی افراد و تصمیم نظام تمایز قائل شده و تاکید کرد: تصمیم نهایی در شورای عالی امنیت ملی اتخاذ و به فرماندهی کل قوا پیشنهاد می‌شود. نظرات شخصی نباید با تصمیم نظام یکسان تلقی گردد. وی نظر شخصی خود را مبنی بر غیرمنطقی بودن پذیرش مذاکره بدون ایجاد تحول در رفتار آمریکا در حوزه‌هایی مانند لبنان، آزادی دارایی‌ها و تنگه هرمز بیان کرد، اما تأکید نمود که تصمیم نهایی با مقام معظم رهبری و شورای عالی امنیت ملی است.  
در پاسخ به پرسش مربوط به جنگ رسانه‌ای، متکی اظهار داشت که آمریکا در یک سال اخیر بخش قابل توجهی از افکار عمومی را از دست داده است. نظرسنجی‌ها نشان می‌دهد حدود ۶۲ درصد افکار عمومی آمریکا مخالف سیاست‌های جنگی هستند. آمریکا و اسرائیل در این مدت دو جنگ تمام‌عیار و عملیات‌های محدود را آغاز کرده‌اند، در حالی که ایران آغازگر نبوده است. ایران باید در فضای رسانه‌ای این واقعیت‌ها را منعکس کند و بر لزوم پایبندی به تعهدات امضاشده تأکید نماید. محاصره نیز باید شکسته شود تا تلقی نادرست از آغاز جنگ توسط ایران ایجاد نگردد.  
منوچهر متکی در پایان، از برگزارکنندگان نشست تشکر کرده و برای نخبگان نیروهای مسلح آرزوی توفیق نمود.