قدرت ایران در منطقه برای ایرانیان خارجنشین غرورآفرین بود
«منوچهر متکی» نماینده مردم استان تهران و عضو کمیسیون امنیت مجلس شورای اسلامی در گفتوگو با خبرنگار تابناک استان تهران، در اظهاراتی مفصل درباره وضعیت ایرانیان مقیم خارج از کشور، بازگشت برخی چهرهها به ایران، و نحوه برخورد با ایرانیان خارجنشین، تأکید کرد که جمهوری اسلامی باید بیش از هر چیز «نگاه جذبکننده» و «تسهیلگر» داشته باشد و نسبت به کسانی که تصمیم به بازگشت به وطن گرفتهاند، با رویکردی مبتنی بر اعتماد و ابتکار عمل برخورد کند.
وی با اشاره به سالها تبلیغات منفی علیه جمهوری اسلامی در خارج از کشور افزود: دشمنان انقلاب اسلامی همواره تلاش کردهاند ذهن ایرانیان مقیم خارج را نسبت به کشورشان و نظام جمهوری اسلامی مشوش کنند.
به گفته نماینده مردم استان تهران در مجلس، این فضاسازیها با هدف ایجاد فاصله میان ایرانیان خارج از کشور و سرزمین مادریشان دنبال میشد، اما در مقاطع مختلف، تحولات سیاسی و اجتماعی باعث شده است که بخشی از این افراد نگاه تازهای به ایران پیدا کنند.
وی در ادامه، به موضوع جنگ روانی علیه جمهوری اسلامی اشاره کرد و یادآور شد که رسانهها و عناصر وابسته به جریانهای معاند، سالها مأموریت داشتند تصویری نادرست از ایران ارائه دهند.
متکی معتقد است که این تبلیغات، هرچند در میان برخی طیفها اثر گذاشته، اما بخش بزرگی از ایرانیان خارج از کشور هرگز به آن دامن نزدهاند و همچنان دلبسته وطن خود باقی ماندهاند.
به گفته وی، گاهی رخدادهای بزرگ سیاسی و امنیتی در منطقه یا جهان، باعث میشود ایرانیان خارج از کشور احساس غرور و تعلق بیشتری نسبت به کشورشان پیدا کنند. متکی در این زمینه به نمونههایی اشاره کرد که به باور او، پیروزیها و ایستادگیهای ایران در برابر فشارها، در میان ایرانیان خارجنشین شور و شوق ایجاد کرده و آنها را دوباره به فکر وطن و هویت ایرانی انداخته است.
عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس شورای اسلامی اضافه کرد: برخی از ایرانیانی که سالها تحت تأثیر تبلیغات منفی، از کشور فاصله گرفته بودند، اکنون با دیدن تحولات جدید، نسبت به بازگشت و ارتباط دوباره با ایران امیدوار شدهاند. از نگاه او، این تغییر فضا فرصتی برای نظام جمهوری اسلامی است تا با سعهصدر و هوشمندی، این سرمایه انسانی را به کشور بازگرداند.
یکی از بخشهای مهم سخنان متکی، اشارهاش به تجربهای بود که در دوران مسئولیتش در وزارت امور خارجه در دهه ۷۰ رخ داده است. وی توضیح داد که در آن دوره، بسیاری از ایرانیان خارج از کشور، به دلایل مختلف، سالها بود که برای تمدید گذرنامه خود به کنسولگریها مراجعه نکرده بودند یا حتی بدون داشتن گذرنامه معتبر در خارج از کشور زندگی میکردند.
به گفته متکی، در آن زمان تصمیم گرفته شد که هر فردی که ایرانی بودنش احراز میشود، باید بتواند گذرنامه دریافت کند؛ بدون اینکه درباره گذشتهاش در داخل یا خارج از کشور پرسوجوی غیرضروری شود. او این تصمیم را یک سیاست اعتمادساز و بازکننده راه برای ارتباط دوباره ایرانیان با کشور دانست.
وی در توضیح این تجربه خاطرنشان کرد: پس از صدور این بخشنامه، تنها در مدت یک هفته حدود ۳۵ هزار گذرنامه برای ایرانیان خارج از کشور صادر شد.
نماینده مردم استان تهران، این رخداد را نشانهای از تشنگی و نیاز بسیاری از ایرانیان به بازگشت به نظم حقوقی و ارتباط رسمی با کشور دانست و افزود: همین اقدام ساده، توانست بخش مهمی از موانع روانی و اداری را از میان بردارد.
وی در ادامه به واکنش سازمان مجاهدین خلق نسبت به آن تصمیم اشاره کرد و ادامه داد: سخنگوی این سازمان در آن زمان هشدار داده بود که ایران «دارد یک کلکی میزند» و میخواهد ایرانیان خارج از کشور را به دریافت گذرنامه و سپس بازگشت به وطن ترغیب کند.
متکی این ادعاها را نشانهای از هراس جریانهای ضدایرانی از هر نوع ارتباط دوباره میان ایرانیان و کشورشان دانست.
به اعتقاد وی، همین ترس و واکنشهای منفی نشان میدهد که سیاست جذب و تسهیل، تا چه اندازه میتواند در خنثی کردن تبلیغات سوء و بازسازی اعتماد مؤثر باشد. او تأکید کرد که اگر یک ایرانی تصمیم بگیرد گذرنامهاش را تمدید کند یا دوباره با کشورش مرتبط شود، نباید این اقدام را با سوءظن نگاه کرد.
نماینده مردم استان تهران، در ادامه موضوع بازگشت برخی خوانندگان، هنرمندان، نویسندگان و فعالان اقتصادی مقیم خارج از کشور را مطرح و تصریح کرد: این افراد را باید در چارچوبهای متفاوتی دید. زیرا فکر همه ایرانیان خارج از کشور در یک قالب نمیگنجند؛ برخی فعال اقتصادیاند، برخی سیاسی بودهاند، برخی هنرمند و برخی نویسنده. بنابراین، نگاه حاکمیتی به این گروهها نباید یکسان و سختگیرانه باشد.
وی اضافه کرد: اگر کسی در خارج از کشور دچار تحول فکری شده و تصمیم گرفته است به وطن بازگردد، این تحول باید به رسمیت شناخته شود. از نظر متکی، چنین فردی میتواند یک فرصت برای کشور باشد، نه یک تهدید. او تأکید کرد که جمهوری اسلامی باید «سلیقه» و «ابتکار» به خرج دهد و جاذبههای خود را بیش از گذشته نشان دهد.
متکی در این خصوص تاکید کرد: افرادی که مرتکب جرمهایی مانند قتل، کلاهبرداری یا سایر جرایم شدهاند، باید از مسیر قضایی پاسخگو باشند. جذب و تسهیل برای کسانی است که صرفاً بهدلیل فضای سیاسی یا تبلیغاتی از کشور دور ماندهاند، نه برای افرادی که پرونده کیفری دارند.
وی همچنین به قانون ساماندهی ایرانیان خارج از کشور اشاره کرد و افزود: حدود یک سال و نیم پیش، طرحی در مجلس شورای اسلامی در این زمینه به تصویب رسید که هدف آن ایجاد تسهیلات برای ایرانیان مقیم خارج بوده است. این قانون میتواند آمدوشد ایرانیان را تسهیل کند و بخشی از مشکلات حقوقی و اداری آنها را کاهش دهد.
به باور عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس،، این قانون باید با جدیت اجرا شود تا ایرانیان خارج از کشور احساس کنند که کشورشان برای آنان برنامه دارد و درهای بازگشت و ارتباط همچنان به روی آنها گشوده است. این موضوع را نه فقط یک مسئله اداری، بلکه یک سیاست کلان ملی دانست که میتواند به بازگشت سرمایه انسانی و تقویت پیوندهای ملی کمک کند.
وی در ادامه به تحولات منطقهای و جهانی نیز پرداخت و خاطرنشان کرد: برخی رویدادها باعث شدهاند تصویر جدیدی از قدرت و جایگاه ایران در ذهن ایرانیان داخل و خارج از کشور شکل بگیرد. این تحولات، برای بسیاری از ایرانیان خارجنشین غرورآفرین بوده و آنها را نسبت به آینده ایران امیدوارتر کرده است.
متکی با بیان اینکه وقتی یک ملت برابر فشارها و تهدیدها مقاومت میکند، در نهایت این ایستادگی به سرمایهای برای هویت ملی تبدیل میشود، گفت: ایرانیان خارج از کشور نیز از این قاعده مستثنا نیستند و هرگاه احساس کنند کشورشان در مسیر عزت و قدرت حرکت میکند، نگاهشان به وطن تغییر خواهد کرد.